უშბის ჩუქების 1903 წლის ორიგინალი სიგელი
თავადი თათარხან დადეშქელიანი და ტიროლელი ალპინისტი ცენცი ფონ ფიკერი (Cenci von Ficker)
1903 წლის ზაფხულში კავკასიაში ჩამოვიდა ავსტრიელ-გერმანელ ალპინისტთა ექსპედიცია გამოჩენილი მეცნიერისა და ალპინისტის, ინსბრუკის უნივერსიტეტის პროფესორ ჰაინრიხ ფონ ფიკერის (Heinrich von Ficker) ხელმძღვანელობით. ექსპედიციაში მონაწილეობდა მისი 24 წლის და — ცენცი ფონ ფიკერი (Cenci von Ficker), რომელიც იმ ეპოქის ერთ-ერთი ყველაზე მამაცი მთამსვლელი ქალი გახლდათ.
უშბის ძირში, სოფელ ეზერში დაბანაკებულ სტუმრებს სვანეთის მმართველმა, თავადმა თათარხან დადეშქელიანმა უმასპინძლა. ახალგაზრდა ავსტრიელი ქალბატონის სიმამაცითა და მწვერვალისადმი სიყვარულით მოხიბლულმა თავადმა უპრეცედენტო გადაწყვეტილება მიიღო: 1903 წლის 25 ივლისს მან საგანგებო სიგელით ცენცის კავკასიონის ულამაზესი და ურთულესი მწვერვალი — უშბა საკუთრებაში უბოძა.
ხელმისაწვდომია ორიგინალი ხელნაწერის მაღალი რეზოლუციის PDF
გერმანული ორიგინალი ტექსტი
„Vorliegende Schenkungsurkunde, durch welche der Fürst Tatarchan Dadeschkeliani in Eseri dem Fräulein Cenci von Ficker aus Tirol den Berg Uschba zu eigen übergiebt, ist in Gegenwart der unterzeichneten Zeugen aufgenommen, von dem Fürsten Tatarchan Dadeschkeliani eigenhändig unterschrieben und mit seinem Siegel bekräftigt worden.
Eseri, am 12./25. Juli 1903.“
ქართული ავთენტური თარგმანი
„წინამდებარე ჩუქების სიგელი, რომლის ძალითაც თავადი თათარხან დადეშქელიანი ეზერში ტიროლელ ქალიშვილ ცენცი ფონ ფიკერს მთას — უშბას საკუთრებაში გადასცემს, შედგენილია ქვემორე ხელმომწერი მოწმეების თანდასწრებით, პირადად თავად თათარხან დადეშქელიანის მიერ ხელმოწერილი და მისი ბეჭდით დამოწმებული.
ეზერი, 12/25 ივლისი, 1903 წელი.“